Cashflow berekenen: uitleg, formule en stappenplan
Ontdek hoe je de cashflow van je bedrijf berekent met een duidelijke formule, een rekenvoorbeeld en een praktisch stappenplan, zodat je liquiditeitsproblemen op tijd signaleert en gefundeerde financiële beslissingen neemt.
Cashflow berekenen geeft je in een paar stappen inzicht in hoeveel geld er daadwerkelijk in en uit je bedrijf stroomt. Waar winst op papier goed kan ogen, vertelt je cashflow of je rekeningen deze maand ook echt betaald kunnen worden. In dit artikel lees je wat cashflow precies is, welke berekeningsmethoden er zijn en hoe je met een concreet stappenplan zelf je cashflow bepaalt.
Wat is cashflow?
Cashflow, ook wel kasstroom genoemd, is het verschil tussen de geldbedragen die je bedrijf ontvangt en de bedragen die het uitgeeft in een bepaalde periode. Is er meer geld binnengekomen dan uitgegeven, dan spreek je van een positieve cashflow. Geef je meer uit dan er binnenkomt, dan is de cashflow negatief en moet je op zoek naar extra financiering of lagere kosten.
Cashflow verschilt van winst. Winst is een boekhoudkundig begrip dat rekening houdt met afschrijvingen en met omzet die je al hebt gefactureerd maar nog niet hebt ontvangen. Cashflow kijkt uitsluitend naar geld dat daadwerkelijk op je bankrekening staat of eraf gaat. Een bedrijf kan dus winstgevend zijn op papier en tegelijk kampen met liquiditeitsproblemen omdat klanten laat betalen. De KVK maakt dit onderscheid tussen financiële kengetallen inzichtelijk in het overzicht van financiële kengetallen voor ondernemers.
Waarom is cashflow berekenen belangrijk?
Een goed beeld van je cashflow helpt je op meerdere manieren. Je ziet op tijd aankomen wanneer er een tekort dreigt, zodat je kunt bijsturen voordat het misgaat. Ook gebruik je cashflowcijfers om te onderbouwen dat je bedrijf een lening of krediet kan dragen. Daarnaast laat een stabiele, positieve cashflow zien hoeveel ruimte er is voor investeringen, zoals nieuwe apparatuur, extra personeel of voorraad.
Vooral in de eerste jaren na de start van een bedrijf is dit cruciaal. Startende ondernemers hebben doorgaans weinig financiële buffers en onderschatten regelmatig hoeveel geld er naar btw en inkomstenbelasting gaat. Wie zijn cashflow niet volgt, komt daardoor sneller in de problemen dan verwacht. Heb je op basis van je cashflow extra werkkapitaal nodig, kijk dan ook eens naar de mogelijke financieringsopties voor je bedrijf.
Cashflow berekenen: directe en indirecte methode
Er zijn twee gangbare manieren om cashflow te berekenen.
Bij de directe methode tel je alle daadwerkelijke geldontvangsten van een periode op en trek je daar alle daadwerkelijke uitgaven van af. De formule is eenvoudig:
Cashflow = totale ontvangsten − totale uitgaven
Een rekenvoorbeeld: een ondernemer haalt in een kwartaal 30.000 euro omzet binnen en geeft in diezelfde periode 20.000 euro uit aan inkoop en kosten. De cashflow komt dan uit op 30.000 − 20.000 = 10.000 euro, en is dus positief.
Bij de indirecte methode ga je uit van de nettowinst uit de winst- en verliesrekening en corrigeer je die voor posten die geen daadwerkelijke geldbeweging zijn, zoals afschrijvingen, en voor veranderingen in bijvoorbeeld voorraad en openstaande facturen. Deze methode gebruik je vooral als je al een jaarrekening hebt en niet elke transactie apart wilt optellen.
| Methode | Uitgangspunt | Wanneer geschikt |
|---|---|---|
| Directe methode | Werkelijke ontvangsten en uitgaven | Snel inzicht tijdens het jaar, zonder jaarrekening |
| Indirecte methode | Nettowinst gecorrigeerd voor niet-kaspostjes | Analyse achteraf op basis van de jaarrekening |
Stappenplan: zo bereken je je cashflow
Volg deze stappen om je cashflow over een gekozen periode, bijvoorbeeld een maand of kwartaal, te berekenen.
- Verzamel alle bankmutaties en kwitanties van de gekozen periode.
- Tel alle daadwerkelijke geldontvangsten bij elkaar op: betaalde facturen, contante verkopen en eventuele andere inkomsten.
- Tel alle daadwerkelijke uitgaven bij elkaar op: inkoop, huur, salarissen, belastingafdrachten en overige kosten.
- Trek de totale uitgaven af van de totale ontvangsten om je cashflow te bepalen.
- Zet de uitkomst naast voorgaande periodes om trends te herkennen.
- Stel op basis van de trend een liquiditeitsprognose op voor de komende maanden, zodat je tekorten vroegtijdig ziet aankomen.
Veelgemaakte fouten bij cashflowberekening
Een veelgemaakte fout is het verwarren van omzet met cashflow. Een verstuurde factuur telt pas mee zodra deze daadwerkelijk is betaald, niet op het moment van factureren. Ondernemers die hier geen rekening mee houden, overschatten hun beschikbare geld.
Een tweede valkuil is het vergeten van belastingafdrachten. Btw en inkomstenbelasting worden vaak pas later afgedragen, maar horen wel meegenomen te worden in je berekening zodra het geld daarvoor gereserveerd moet worden. Loopt je cashflow structureel achter door laat betalende klanten, dan loont het om te lezen hoe je debiteurenbeheer opzet om sneller betaald te krijgen.
Tot slot berekenen veel ondernemers hun cashflow slechts eenmalig, terwijl het pas waarde oplevert als je het structureel bijhoudt en vergelijkt met eerdere periodes.
Conclusie: cashflow berekenen als vast onderdeel van je bedrijfsvoering
Cashflow berekenen is geen eenmalige exercitie, maar een terugkerend onderdeel van gezond financieel beheer. Door structureel bij te houden wat er binnenkomt en uitgaat, herken je tekorten op tijd en kun je onderbouwde beslissingen nemen over investeringen en financiering. Combineer je cashflowberekening met een liquiditeitsprognose voor de komende maanden, dan sta je nooit voor verrassingen. Het Ondernemersplein biedt hiervoor een praktische toelichting op de liquiditeitsbegroting.
Wil je verder kijken dan alleen inkomsten en uitgaven, dan is het ook nuttig om je personeelskosten te berekenen en, als zzp’er, je uurtarief te bepalen, zodat je cashflow-planning op realistische cijfers is gebaseerd.
Veelgestelde vragen over cashflow berekenen
Wat is het verschil tussen cashflow en winst?
Winst is een boekhoudkundig resultaat waarin ook niet-kasposten zoals afschrijvingen en nog niet ontvangen facturen zijn verwerkt. Cashflow kijkt alleen naar geld dat daadwerkelijk is ontvangen of uitgegeven. Een bedrijf kan dus winstgevend zijn en tegelijk een negatieve cashflow hebben.
Hoe bereken je de operationele cashflow?
De operationele cashflow bereken je door de nettowinst te corrigeren voor afschrijvingen en voor veranderingen in werkkapitaal, zoals voorraad, debiteuren en crediteuren. Dit geeft aan hoeveel geld de gewone bedrijfsactiviteiten hebben opgeleverd, los van investeringen of financiering.
Wat is een gezonde cashflow voor een klein bedrijf?
Een gezonde cashflow is structureel positief en biedt genoeg buffer om vaste lasten, belastingafdrachten en onverwachte kosten van minimaal enkele maanden op te vangen. De exacte hoogte hangt af van de sector, de omvang van het bedrijf en de betalingstermijnen die gebruikelijk zijn.
Wat kun je doen bij een negatieve cashflow?
Bij een negatieve cashflow breng je eerst in kaart waar het tekort vandaan komt, bijvoorbeeld late betalingen van klanten of te hoge vaste kosten. Vervolgens kun je debiteurenbeheer aanscherpen, kosten verlagen of tijdelijk extra financiering aantrekken om de periode te overbruggen.
Is een liquiditeitsprognose hetzelfde als cashflow berekenen?
Niet helemaal. Cashflow berekenen kijkt terug naar wat er in een afgelopen periode daadwerkelijk is binnengekomen en uitgegeven. Een liquiditeitsprognose kijkt vooruit en voorspelt op basis van verwachte inkomsten en uitgaven hoeveel geld je in komende maanden tot je beschikking hebt.
